Bazı mikropları öldüren ya da çoğalmalarını
durduran ilaçlara antibiyotik denir. Antibiyotikler bu ilaçlarla etkilendiği
bilinen mikropların yaptıkları hastalıkların tedavisi için kullanılır.
Antibiyotikler ağrı kesmek ya da ateş
düşürmek için kullanılmaz.
Antibiyotikler
Her Mikrobik Hastalığı İyileştirir mi?
Antibiyotikler ancak bakteri adı
verilen mikropların yaptığı hastalıkları iyileştirir. Grip, soğuk algınlığı
gibi hastalıklara bakteriler yol açmaz. Bu nedenle bu gibi hastalıklarda
antibiyotiklerin yararı yoktur. İshallerinde pek azına bakteriler yol açar.
İshal olanlara da bu nedenle antibiyotik verilmesine gerek yoktur. Zatürre,
idrar yolu iltihabı, orta kulak iltihabı gibi hastalıklar çoğu kez bakteriler
nedeniyle oluşur. Bu hastalıklarda hekim önermişse antibiyotikler kullanılır.
Bu durumda da yeterli kullanılmaları gerekir. Her hastalık için gerekli
antibiyotik de değişiktir. Bu hastalıkları ayırt etmek için çoğu zaman
hekimler laboratuvar testlerine gerek duyarlar. Mikrobik olmayan hastalıklarda
antibiyotiklerin zaten hiçbir yararı yoktur.
Antibiyotikler
Nereden Alınır?
Doktorunuzun yazdığı reçete ile birlikte
eczaneye gittiğinizde antibiyotiği satın alabilirsiniz. Hangi antiibiyotiği
kullanmanız gerektiğini komşunuza, arkadaşlarınıza ya da eczacıya sormamalısınız.
Unutmayınız ki hiç biri hekim değildir; ilacı tanısalar bile vücudunuzu
tanımaz ve hastalığınıza tanı koyamazlar.
Reçetesiz
Antibiyotik Alamaz mıyız?
Ülkemizde parasını ödemeyen herkes
reçetesiz de antibiyotik alabilir. Ancak hangi hastalığa hangi ilacın gerekli
olduğuna karar vermek doktorun işidir.
Tanıdığım
bir kimse ile aynı rahatsızlıklarım var, onun kullandığı ilacı kullanmamın
ne sakıncası olabilir?
Bu şekilde antibiyotik kullandığınız
takdirde yaşayacaklarınız şunlar olacaktır:
a. Yarar
Görmeme: Belirtiler benzer bile olsa sizin hastalığınız antibiyotiklerden
etkilenmeyecek bir hastalık olabilir. Örneğin sinüzit ile grip belirtileri
size göre aynı olabilir. Grip olduğunuzda sinüzit zannederek gereksiz antibiyotik
kullanmış olursunuz.
Hastalık aynı ama neden olan mikrop
farklı olabilir. Örneğin çok sayıda mikrop idrar yolu iltihaplarına yol
açabilmekte, birine etkili antibiyotik diğerine etkisiz olabilmektedir.
b. Vakit
Kaybı: Siz iyileşeceğim diye umutla beklerken belki de başka
şekilde tedavi edilmesi gereken bir hastalığın tanısı için geç kalmış olacaksınız.
Diğer yandan, kullandığınız antibiyotik sizi iyileştirmediği halde hekime
başvurduğunuzda hastalığa neden olan mikrobun kültürde üremesini engelleyebilecektir.
Bu da hekimin sizin hastalığınıza yol açan mikrobu laboratuvar yöntemleri
ile gösterip, uygun ilacı seçme olanağını ortadan kaldırır.
c. Zarar:
Diğer pek çok ilaç
gibi antibiyotiklerin de vücudun çeşitli bölgelerine zararları olabilir.
Bazısı karaciğer, bazısı böbrek çalışmasını bozabilir, bazısının ise kulak
için zararlı etkileri vardır. Komşunuzun karaciğeri ya da böbreği sizinkinden
farklıdır. Ona zarar vermeyen bir ilaç size dokunabilir. Bu zararlı
etkiler sizin daha önceden olan hastalıklarınızla artabilir ya da kullandığınız
diğer ilaçlar nedeni ile ortaya çıkabilir. Örneğin böbrekten atılması gereken
bir antibiyotik böbrek hastasında atılmayarak vücutta birikebilir.
d. Maddi
Kayıp: Yararsız, belki de sizin için zararlı olabilecek ilaç
için harcadığınız para boşa gidecektir.
Ne
Yapmalı?
En yakınızdaki sağlık kurumuna başvurarak
hastalığınızı, hastalığı yapan mikrobu, başka bir hastalığınız da varsa
bunu göz önüne alarak size en uygun antibiyotiği seçebilecek kişiye, yani
hekime muayene olunuz.