Gusül (Boy Abdesti)
Gasl, yıkamak demektir. Gusül ve iğtisal da, yıkanma anlamını
taşır. Din deyiminde gusül: Bütün bedenin yıkanmasıdır, boy
abdesti alınmasıdır. Buna taharet-i kübra (büyük temizlik) denir.
Böyle bir temizliği gerektiren hal cünüplüktür. Ayrıca kadınların
hayız ve nifas kanlarının sona ermesidir. Cünüplük hali ise,
aşağıda açıklanacağı üzere, şehvetle meninin atılmasından ve
cinsel ilişkiden meydana gelir.
Guslü Gerektiren Haller:
a. Cünüplük: Cinsî münasebet, ihtilam ve ne şekilde olursa olsun
meninin vücut dışına çıkması boy abdestini gerektirir.
b. Hayız ve Nifas (Lohusalık): Hayız ve nifas hali sona erince
gusül farz olur.
Şehvetle yerinden ayrılan ve şehvetle dışarıya atılan bir
meniden dolayı gusletmek gerekir. Şehvetle yerinden aynlıp,
şehvet kesildikten sonra dışarıya atılan meniden dolayı da,
İmamı Azam ile İmam Muhammed'e göre, gusletmek gerekir. Fakat
İmam Ebu Yusuf'a göre gusül gerekmez.
Rüyada şehvetle ayrılan bir meninin, şehvet kesildikten sonra
dışarıya akıtılmasını sağlamak için tenasül organını tutmak
ve sonra dışarıya akıtmakta, misafir ve soğukta bulunanlar için
İmam Ebu Yusuf görüşünü seçmekte kolaylık vardır. Bu yönden
bu görüşün tercih edilmesini uygun görenler vardır. Bakmak ve
dokunmak suretiyle şehvetle gelen meniden dolayı da gusletmek
gerekir.
Cinsel ilişki halinde sünnet yerinin veya o kadar bir kısmın
duhulü ile, buluğ çağına ermiş erkek ve kadının gusletmeleri
gerekir. Meninin gelip gelmemesine bakılmaz. Bunlardan yalnız
biri buluğ çağına ermiş ise sadece ona gusül gerekir, diğerine
gerekmez. Ancak buluğ çağına yaklaşmış bir devrede ise, yıkanmadan
namaz kılmasına izin verilmez. Namaza devam için taharette tedbirli
olmak lazımdır. Bu ve buna benzer hangi haller olursa olsun
ihtiyat olan yol gusletmek suretiyle şüpheli hallerden sakınmaktır.
Uykudan uyanan kimse, yatağında, çamaşırında veya bedeninde
bir yaşlık görünce bakılır: Eğer rüyada cinsel ilişkide bulunduğunu
hatırlıyorsa, gusletmesi gerekir. Yaşlığın meni olup olmamasında
şüpheye düşmesi bir önem taşımaz. Ancak ihtilam olduğunu hatırlamadığı
takdirde, yaşlığın mahiyetinin ne olduğu üzerinde durulmaz ve
gusül gerekmez. Çünkü akıntının şehvetle geldiği bilinmemektedir.
Bu mesele İmam Ebû Yusuf'a göredir, İmamı Azam ile İmam Muhammed'e
göre, gelen akıntının mezi olduğunu anlıyorsa, gusl etmesi gerekmez.
Fakat meni olduğunu biliyor veya şübheye kapılıyorsa, gusletmesi
gerekir. İhtiyata uygun olan da budur. Onun için fetva buna
göredir.
Yatağından uyanıp kalkan kimse, ihtilam olduğunu hatırladığı
halde, tenasül organında bir yaşlık görse gusletmesi gerekir.
Ayakta veya oturduğu yerde uyuyan kimse, uyanıp da bu organında
bir yaşlık görse, bakılır: Eğer bu yaşlığın meni olduğuna kanaati
varsa veya uyumadan önce bu organı hareketsiz bir halde idi
ise, gusletmesi gerekir. Fakat böyle bir kanaati yoksa ve tenasül
organı da önceden uyanık durumda idi ise, gusletmesi gerekmez.
Bulunan yaşlığın mezi olduğuna hükmedilir. Çünkü organın uyanık
olması, mezinin çıkmasına sebeb olur.
Sarhoş veya bayılmış olan bir kimse uykusundan uyanıp da, kendisinde
meni bulacak olsa, gusletmesi gerekir. Mezi bulacak olsa yıkanması
gerekmez.
İdrarını yaparken, tenasül organı uyanık olduğu halde meni
gelse, yıkanması gerekir. Organ uyanık olmayınca; gusletmek
gerekmez, çünkü uyanıklık şehvetin bulunmasına delildir.
Bir erkek veya bir kadın rüyada ihtilam olsa da, meni dışarıya
çıkmış olmasa, yıkanmak gerekmez. İmam Muhammed'e göre, böyle
bir kadının ihtiyat olarak yıkanması gerekir. Çünkü kadından
çıkacak bir sıvının yine ona dönmesi ihtimali vardır.
İhtilam olan veya cinsel ilişkide bulunan bir kimse, idrarını
yapmadan veya çokça yürümeden veya yatıp uyumadan yıkansa da,
sonra kendisinden meninin arta kalan kısmı çıkacak olsa, ikinci
kez yıkanması gerekir. Fakat idrarını yaptıktan veya epeyce
yürüdükten veya uyuduktan sonra şehvetsiz olarak gelecek meni
guslü gerektirmez. Çünkü bu durumda o meni, yerinden, şehvet
olmaksızın ayrılmış bulunur. Yine bir kadından, yıkandıktan
sonra, kocasının menisi çıkacak olsa, tekrar gusletmesi gerekmez.
Bir yatakta yatıp uyuyan iki kimse, uyandıkları zaman ihtilam
olduklarını hatırlamayarak yatakta meni gibi bir yaşlık görseler
veya kurumuş meni görüp de o yatakta kendilerinden önce başka
bir kimse yatmış olsa bu durumda meninin kime ait olduğu bilinmese,
her ikisinin de ihtiyaten yıkanması gerekir.
Şehvet olmayıp da döğülmeden, ağır bir yük kaldırmadan ve
yüksek bir yerden düşmeden dolayı meni gelmesiyle gusül gerekmez.
(İmam Şafî'ye göre bu hallerde de gusül gerekir.)
Yerinden şehvetle ayrılan bir meni, bedenin dışına veya dış
hükmünde olan yere çıkmadıkça gusül gerekmez.
Bakire bir kızın bekaretini yok etmemek sureti ile yapılan
bir ilişkide meni gelmeyince gusül gerekmez; çünkü bekaret,
sünnet yerine kadar duhule engel olmuş demektir.
Cünüplük, hayız veya nefselik (loğusalık) halinde iken, gayrimüslim
bir kadın veya gayrimüslim bir erkek ihtida etse, gusletmesi
farz olur. Hayız veya nefseliği son bulmuş olsa da, yıkanmamış
bulunsa, yine gusül gerekir. Fakat yıkanmış bulunan veya henüz
cünüplük, hayız ve nefselik haline düşmemiş olan erkek veya
kadın gayrimüslim ihtida etse, yıkanması mendub olur.
Gusül Nasıl Yapılır:
Gusletmek isteyen bir kimse önce besmele okur ve : "Niyet ettim
Allah rızası için gusletmeye" diye niyet eder. Elleri bileklere
kadar yıkadıktan sonra edep yerlerini temizler. Bundan sonra
sağ avucuyla ağzına üç kere su alır ve her defasında ağzını
boğazına kadar gargara şeklinde çalkalar. Oruçlu ise boğazına
su kaçmamasına dikkat eder. Sağ avucuyla burnuna, genzine kadar
üç defa su çeker, her defasında sol eliyle burnunu temizler.
Bundan sonra tıpkı namaz abdesti gibi abdest alır.
Abdest aldıktan sonra önce başına, sonra sağ, daha sonra da
sol omuza üçer defa su döker ve vücudunu yıkar. Suyu her döküşte
elleriyle vücudunu iyice ovuşturur. İğne ucu kadar kuru yer
kalmaksızın vücudun her tarafını güzelce yıkar. Gusülde bıyık,
saç ve sakal diplerine suyun iyice işlemesi için ovuşturulur.
Göbek boşluğu, küpe delikleri dikkat edilerek yıkanır. Böylece
gusül abdesti almış oluruz.
Guslün Farzları:
1. Ağza su alıp boğaza kadar çalkalamak.
2. Burna su çekip yıkamak.
3. Bütün vücudu ıslanmayan yer kalmayacak şekilde
yıkamak.
Guslün sünnetleri:
1. Gusle niyet etmek.
2. Besmele ile başlamak.
3. Bedenin bir tarafında pislik varsa onu önceden
güzelce temizlemek.
4. Avret yerini yıkamak
5. Gusülden evvel abdest almak.
6. Bedenine üç defa su dökmek ve suyu bedenin
her tarafına ulaştırmak.
7. Su dökünmeye baştan başlamak, sonra sağ
omzuna, sonra sol omzuna dökmek ilk defa döktüğü zaman bedeni
ovmak ve suyu bedenin her tarafına ulaştırmak.
8. Ayağının olduğu yere su birikirse, abdest
aldığı zaman ayak yıkamasını sonraya bırakmak.
Kaynak: Büyük İslam İlmihâli, Ömer Nasuhi
Bilmen
