Gitara Giriş...
Gitar 20. Yüzyıl boyunca kendini dünyanın en popüler müzik enstrümanı olarak kabul ettirmiştir. Standart gitar 6 telli bir enstrümandır. Zaman içinde değişik soundlar ve farklı müzik türleri için çok sayıda gitar türleri üretilmiştir. Modern gitarı 3 ana sınıfta incelemek mümkündür.
Klasik Gitar..
Tarihçesi, türdeşleri ile ele alındığında 16. Yüzyıla hatta öncesine uzanan klasik gitar, İspanyol Flamenko tarzının esas enstrümanı olarak 19. Yüzyıldan itibaren yaygınlaşmış ve bugünkü şekline kavuşturulmuştur. Modern gitar türlerinin tamamının atasıdır. Ağaç gövde ve ses deliği; ayrıca alt üç telinin naylon türevi olması tipik özelliklerindendir..
Akustik Gitar..
Gövdesinin (kasa) ve ses deliğinin klasik gitara göre daha genişçe olması; tüm tellerin çelik veya türevi olması esas farklılıklarıdır. Amerikan Folk Müziği (Country-Blues) soundu için geliştirilmiş, özgün tınısı ile tüm dünyada gitar müziği içinde yerini almıştır. Daha çok Rock (özellikle slow-rock), Blues ve Folk müziğe yatkın bir soundu vardır.
Elektrik (elektro) Gitar..
Standart gitar üzerinde yapılan değişikliklerle biçimini bulan modern bir enstrümandır. Gitarın gövdesine, ses deliğinin bulunması gereken yere konulan manyetik (mikrofon vazifesi gören elektro-mıknatıs) ler sayesinde tel titreşimleri amplifikatöre gönderilir. Özellikle yüksek sesli ve güçlü bir sound için geliştirilmiş, mikrofona ihtiyaç duymaksızın daha geniş alana sesi yaymak üzere biçimlendirilmiştir.
Les Paul, Leo Fender gibi tasarım ustaları sayesinde 1940' lardan beri üretilmekle birlikte Rock'n Roll ile hayat bulan elektro gitar faktörü, daha sonraları da Jimi Hendrix, Frank Zappa gibi gitarist öncüler tarafından yapısal değişikliklere ve efekt zenginliğine kavuşturulmaya başlanmıştır.
Bugün elektro gitar ve efekt soundları tam bir "ses mühendisliği sahası açmıştır. Sınırsız ses varyasyonları performansçıya geniş bir yelpaze sunmaktadır.
Müziğin her köşesinde kendine yer bulan elektro gitar, özellikle rock, blues ve jazz dan dünya müziğine ulaşan çizgide cazip bir enstrümandır. Akustik ve Klasik gitarların yapısı değiştirmeden " elektrik " hale getirilenleri olduğu gibi, standart masif gövdeli bir elektro gitar: ses deliği bulunmayan, yekpare ve görece ince kasalı, tüm telleri çelik veya metal türevi olan bir çalgıdır.
Nasıl Bir Gitar Almalıyım ?
Sevdiğiniz, yapmak istediğiniz tür müziğe veya özgün arzunuza uygun bir sound sağlayabilecek ve tınısndan hoşlandığınız gitar muhtemelen doğru "gitar türü" seçimidir. Ancak yeni başlayanlar için akustik gitarın çelik ve görece sert tel yapısının, henüz kıvama gelmemiş parmaklar açısından biraz zorlayıcı olacağını belirtmekte fayda var. Tüm gitar çeşitleri genelde aynı çalıma cevap vermekle beraber aslında her tarz için özelleşmiş bir çalış tekniği vardır.
Yaygın ve yanlış bir inanış, gitar çalmaya "klasik gitar" la başlanması, daha sonra istenirse arzulanan diğer çeşitlere geçilmesi gerekliliğidir. Hayır..! Kesinlikle ne tarz gitar çalmak istiyorsanız onunla başlamalısınız.
Gitar Alınırken Dikkat Edilecek Hususlar..
Elbette öncelikle sesinden hoşlanacağınız bir enstrüman seçmelisiniz. Sesini duymadan müzik aleti satın almak büyük bir hatadır. Aynı marka iki enstrüman arasında dahi ses farklılığı olacaktır.
Yapısal olarak iyi bir gitarın, ağacı-malzemesi-işçiliği ile birlikte dikkat edilmesi gereken ana özellikler.
a) Telleri klavyesinden çok uzak olmamalı, perdelere rahatlıkla basılabilmeli.
b) En ince perdelerine kadar net bir tını vermeli, parazitli-cızırtılı sesler olmamalı.
c) Her perde vermesi gereken standart notayı (entonans) verebilmeli.
d) Akort anahtarları, köprüleri ve varsa kilit sistemleri düzgün ve verimli çalışmalı.
Gitar alış-verişinde mümkünse bu işte tecrübeli; gitar çalmayı bilen biri ile birlikte almanız gayet iyi olur..
Temel Kavramlar..
Notaların uluslararası literatürdeki isimlerinin bilinmesi, her yerde nota veya "akor" (aynı anda birden çok notanın tınlatılması) olarak karşınıza bu şekilde çıkacağı için önemlidir.
Gitarda yan yana olan iki perde arası yarım (1/2) sestir. Batı müziğinde kullanılan en dar satndart ses aralığı da budur.
Aşağıdaki tabloda gitar klavyesi üzerindeki notaları görüyorsunuz. Yazım ve şablon tekniği açısından en kalın tel (E) her zaman en altta olarak resmedilir.
Çalma ve tutuş pozisyonları..
Sağ el çalış pozisyonlarında parmak veya pena kullanılır. Klasik gitar tekniğinde ve arpejde (akor seslerinin çeşitli düzenlerde ayrı ayrı tınlatılması) genellikle parmak kullanılır. İspanyolca parmak isimlerinin ilk harfleriyle literatüre geçen gösterim; baş parmaktan başlayarak sırasıyla
Başparmak : P
İşaret : i
Orta : m
Yüzük : a
olarak isimlendirilir.
Her türlü gitarı çalarken kullanılan yaygın ve ideal bir yöntem de pena kullanımıdır.
1.Pena doğrudan gitarın gövdesini gösterecek şekilde tutulmalıdır.
2.Pena işaret parmağın ilk boğumunun kenarı ile baş parmağın ilk boğumunun altı arasında tutulur.
3.Tellere vururken herzaman bir üstten (n) bir alttan (v) vuruş kullanılır. Pena ne çok sıkı ne de çok gevşek tutulmalıdır.
4.Pena bu şekilde tutulurken sağ kol gitarın gövdesine yaslanabilir. Baş parmağın devamı olan, elin iç kısmı çalınmayan telleri hafifçe hissedecek şekilde yukarı aşağı hareketlenmelidir
5.Penanın ucu tellere paralel ( veya 15 derece kadar dışa eğimli) tutulmalıdır. Bu hızlı pasajlarda teller arasında akıcı hareketler için en uygun şekildir.
Gitar Nasıl Akort Yapılır
Gitarların akort ayarı genel olarak bir telin seçilen tek bir referans noktasına göre akort edilmesi yoluyla gerçekleştirilir. Gitarın en kalın telinin (E) 5. perdesi la (A) sesi olmalıdır. 440 Hz. lik frekansa sahip bu notayı A sesi akort'una sahip diyapazon, bir tuşlu çalgı veya akortlu olduğuna güvendiğiniz bir başka enstrüman ile sağlayabilirsiniz. Ayrıca normal hatlı bir telefondaki "çevir sinyali" de A-440 Hz. sesine gönül rahatlığı ile akort yapılabilecek derecede yakındır. Piyasada gitarın tüm tellerinin seslerini veren akort düdükleri veya elektronik akort cihazları (tuner) da bulunmaktadır.
En kalın telin 5. perdesi ve hemen altındaki telin boş sesi grafikte görüldüğü üzere "A" notasıdır. Yani en kalın telinin 5. perdesi "A" notası olacak şekilde akortlanmış gitarın, üstten ikinci teli de boş çalındığında aynı sesi vermelidir. Benzer mantıkla kalından inceye doğru tellerinizi, yukarıdaki tabloya uygun akortlayabilirsiniz. Kısaca akortta kalından inceye "beş-boş" metodu geçerlidir. Sadece sol (G) ve si (B) kalın olanın 4. perdesi ince olanın boş çalınması ile eşitlenir "dört-boş”.
