ERKEKLERDE KISIRLIK SORUNU VE
TEDAVİ YÖNTEMLERİ
Çiftlerin yaklaşık %15'inde görülen
çocuk sahibi olabilme sorununda, sadece erkeğe bağlı faktörler %20 olup, ayrıca
yaklaşık %40 vakada da erkekteki sorun, çiftin çocuğunun olmamasına katkıda
bulunmaktadır.. Böylelikle, çocuk sahibi olmakta zorluk yaşayan çiftlerin %
50-60'ında, erkekteki bir sorunun kısmen de olsa sebepler arasında yer aldığı
söylenebilir. Erkekte kısırlıkla ilgili sorunlar, çok büyük bir çoğunlukla
yapılan sperm tahlilinden anlaşılabilirse de, bazı durumlarda özel tetkikler
gerekebilir.
Erkek Kısırlığının
Nedenleri ve Çeşitleri
Erkek kısırlığı çok çeşitli nedenlerden
ortaya çıkabilir: hormonal nedenler, genetik-ailevi nedenler, geçirilmiş
iltihabi hastalıklar, geçirilmiş ameliyatlar, doğumsal anormallikler, çevresel ,
kimyasal etkenler vb. En sık görülen ve mikrocerrahi ile olumlu sonuç alınabilen
bir neden de yumurtalık damarlarında varisleşme-yani varikoseldir.
Eroin, morfin gibi maddelerin kullanımı ve vücut
geliştirme çalışan insanların doping için aldıkları maddeler, çocuk olmasını
engelleyebilir ve zorlaştırıcı etkilerde bulunabilir. Bu tip ilaçlar kasları
kuvvetlendirmek adına vücudun normal hormonal düzenini bozar, dışarıdan bol
miktarda vücuda alınması sonucu bunların vücutta üreten hücreler ve sistemler
zayıflayarak devre dışı kalabilir.
Aşırı sıcak ortamda olanlar ve petro-kimya türü kimyasalların dumanı ile iç içe
olanlar kısırlık tehlikesi ile karşı karşıya kalırlar. Çeşitli boya ve
kimyasalların kanserojen etki gösterdiği de bilimsel açıdan kanıtlanmış bir
gerçektir.
Erkeklerde
kısırlık nedenlerinden biri olan kanal tıkanıklığı nasıl oluşur?
Tüplerde tıkanıklık 4 farklı sebebe bağlıdır.
1-Zaman içerisinde gelişen kistlere bağlı olarak tıkanıklıkortaya çıkabilir.
2- Doktor eliyle yani vazektomi denilen bir doğum kontrol yöntemi sonucu
tüplerin bağlanmasıyla gelişebilir.
3- Doğumsal olabilir. Genetik nedenlerle nakil yolları olan tüplerin kısmen veya
tamamen gelişmemesi sonucu ortaya çıkar.
4- Cinsel yolla bulaşan bazı hastalıklar sonucu da bu kanallarda tıkanmalar
oluşabilir. Gonore (bel soğukluğu) gibi kadınlardan cinsel ilişki ile kapılan
hastalıkların tedavi edilmemesi sonucu kısırlık ortaya çıkabilir.
Tıkanıklık nedeni olan kısırlıkları artık özel mikrocerrahi ve endoskopik
yöntemler ile çoğu vakada başarı ile giderip normal yolla hamile kalınması
sağlanabilmektedir.
Belirtileri
Bu hastalıklar her zaman olmasa da çoğu kez belirti verir; mesela idrar yaparken
yanma, tıpkı nezledeki gibi idrar yolundan akıntı olması gibi. Bu hastalıkların
ilerlemesine yetersiz tedavi de sebep olmaktadır. Eczaneden veya kulaktan dolma
tavsiye ile bilinçsizce alınan ilaçlar hastalığı tam olarak tedavi
etmeyebileceğinden hastalık idrar yolundan prostat ve testislere ilerleyerek
kısırlığa yol açabilmektedir. Tüberküloz yani verem hastalığı da kısırlık
yapabilir.
Önce erkek mi kadın mı doktora başvurmalıdır
Aslında her ikisinin de aynı anda başvurması gereklidir fakat önce erkeğin
tetkiklerinin yapılmasında fayda vardır. Kültürel yapımız gereği kısırlık söz
konusu olduğunda hep kadınlar doktora gönderilmekte, erkekler ancak en son
aşamada gitmekte yada hiç doktora gitmemeyi tercih etmektedirler. Öncelikle
kadınların kısırlığı son aşamasına kadar araştırılmakta hatta gereksiz yere
birçok tedaviler uygulanmaktadır. Çocuğu olmayan bir erkek önce Androloji
konusunda uzman bir Üroloji uzmanına, bir Androlog’a başvurmalıdır. Önce
muayene, özel sperm ve hormon tetkikleri gerçekleştirilir.
Erkek kısırlığında tedavi basamaklar halinde uygulanır; başlangıçta basit ve
sebebe yönelik tedaviler tercih edilir. Sorun tam olarak ortadan kaldırılarak
çiftin evlerinde hamilelik sağlaması için ilaç tedavisi, mikrocerrahi, endoskopi
uygulanabilir. Kesin tedavi olamasa bile erkeğin bu tedaviler ile durumunun
kısmen düzelmesi sağlanarak yardımlı üreme tekniklerinden daha yüksek başarı ile
faydalanabilecek hale gelmesi sağlanır. Uygun çiftler kocanın laboratuarda
hazırlanan spermlerinin jinekolog tarafından eşe verilmesi (aşılama-inseminasyon)
yönteminden fayda görebilir iken durumu daha ağır olanlara mikroenjeksiyon-tüp
bebek uygulaması son çare olarak gerekebilir. Mikrocerrahide uygun kişilerde
fayda oranı %80 olup hamilelik %40’a varabilmektedir. Aşılamada deneme başına %
20, tüp bebekte %25 hamilelik sağlanabilmektedir.
Günümüzde tam kısırlik durumu çok daha nadirdir. Mikrocerrahi, endoskopi ve
yardımlı üreme teknikleri ile eskiden netice alınamayan durumlarda bile çiftler
çocuk sahibi olabiliyor. Erkekler suçu eşlerine atmak yerine kendileri de
detaylı tetkik olmalıdır. Normal gibi görünen tek bir sperm tahlili yeterli
değildir. Ayrıca çocuk sahibi olan bir erkeğin zaman içinde-örneğin varikosel
etkisi ile- çocuk sahibi olamaz hale gelmesi de mümkündür. Kısırlık tedavisinde
yurdumuzda tüm ileri tetkik ve tedaviler uygulanabilmektedir. Fakat kalite
kontrolü ve tedavinin basamaklı yapılması ilkelerine uyulmayabilmektedir. Birçok
tetkik ve tedavi çoğu zaman gerekli kalitede gerçekleştirilmemektedir. Ayrıca
ticari amaçlar nedeni ile çiftler gereken tetkik ve basit tedaviler denenmeden
pahalı ve ciddi anne ve çocuk sağlığı komplikasyonlarına yol açabilecek tüp
bebek denemelerine ilk adım olarak başlatılabilmektedirler. Çok kolay ve
ekonomik çözümler denenmeden ve bilhassa erkek tedaviler ile en uygun hale
gelmeden tüp bebek yöntemine geçilmemelidir. Mikrocerrahi, endoskopi ve ilaç
tedavileri birçok çifti tüp bebeğe gerek kalmadan çocuk sahibi yapabilmekte, en
azından tüp bebek uygulamasındaki başarı şansını arttırmaktadır.